facebooktwitteryoutubesoundcloudrsskalendarzjęzyk polskijęzyk angielski

publikuj na facebooku wykop todrukuj« Madonna, kardynał Wyszyński i Diabeł

opublikowane przez: kulturaupodstaw.pl, z dnia 12.03.2018, 23:03

Pokazany w bezcennym albumie "Rzeźbiarze ziemi gnieźnieńskiej" świat jest fascynujący – to "barwny świat wydobyty z kłód drewna (…) świat pełen refleksji, zadumy, szacunku dla sacrum, niekiedy chłopskiej filozofii czy pewnej figlarności"… Pokazane zostały w nim prace 20 rzeźbiarzy wraz z ich biogramami twórców.

Wspaniały album o rzeźbiarzach ziemi gnieźnieńskiej, autorstwa Marty Romanow Kujawy i Stanisława Pasiciela (zmarł podczas powstawania albumu), wydało Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Zamieszczono w nim biogramy 20 twórców (ośmiu nieżyjących) działających poza nurtem tzw. sztuki elitarnej oraz 150 zdjęć ich dzieł. Notki biograficzne powstały m.in. w oparciu o rozmowy z twórcami. Książka dedykowana jest Stanisławowi Pasicielowi, byłemu dyrektorowi Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, a na emeryturze - kolekcjonerowi rzeźby, malarstwa i ceramiki ludowej. To dzięki niemu rzeźbiarze z albumu stali się szerzej znani.

„Rzeźbiarze ziemi gnieźnieńskiej” nie jest tylko albumem o twórcach i ich dziełach. To także obrazkowa opowieść o lękach, tęsknotach, marzeniach i ambicjach. I jednocześnie swoiste imaginarium, które sporo mówi o wielkopolskiej wsi. Spotykają się w nim Jan Paweł II i kardynał Wyszyński z towarzyszem Gierkiem (ale podczas wizyty u papieża!). Bolesław Chrobry (niezwykle popularny) z Koziołkiem Matołkiem i Rumcajsem. Nie brak przedstawień, które można zrozumieć jedynie w kontekście historycznym, jak „Braterstwo” z 1955 r. Władysławy Adryanowej. Czy z perspektywy społecznej - „Diabeł” Teodora Kupsia trzyma w rękach butelkę i kufel... Są sceny z życia wsi i takie, które pokazują dawne obyczaje, a także zwyczajne, domowe czynności – kobiety przy praniu, robieniu masła. Mamy ludzi różnych zawodów (często muzyków), a niekiedy po prostu „Mężczyznę z bolącymi zębami” (Teodor Kupś), czy też ...przedstawienia maszyn rolniczych, sylwetki ptaków, czasem niedźwiedzia.

Nie brak prześmiewczych konceptów, jak rzeźba „Na wysokim stołku” Stanisława Zawieruchy (2002), przedstawiająca czterech wyprostowanych jak struna mężczyzn, siedzących przy okrągłym stole z wódką. Przede wszystkim jednak uwagę twórców zaprząta Matka Boska, Jezus i święci. Madonny stoją z Dzieciątkiem na ręku i bez, czasem uśmiechnięte, a czasem poważnie zamyślone. Mają subtelne, dziewczęce rysy i zwyczajne, trochę grubo ciosane twarze. Są urocze, pełne wdzięku, macierzyńskiej troski – o własne dziecko i resztę świata.
Osobną zupełnie kategorię stanowią rzeźby Madonny i świętych Kazimierza Halickiego – jakby niedokończone, z niewyraźnymi rysami twarzy, uproszczoną postacią. Niesłychanie ekspresyjne, niepokojące.

„Mamy nadzieję, że ten barwny świat wydobyty z kłód drewna przez prezentowanych tu rzeźbiarzy – świat pełen refleksji, zadumy, szacunku dla sacrum, niekiedy chłopskiej filozofii czy pewnej figlarności – pozwolą (…) na szeroką refleksję nad przeminionym pięknem (…) wszystkie prezentowane prace są cząstką naszej współczesnej kultury i świadectwem ducha naszych (…) przodków” - podsumował we wstępie prof. Andrzej M. Wyrwa.
Biogramy rzeźbiarzy, bogato opatrzone zdjęciami, poprzedza wprowadzenie. Mowa w nim m.in. o tym, że bogactwo kultury ludowej zostało w sposób systematyczny zniszczone w czasie II wojny światowej – z krajobrazu zniknęły figury przydrożne, kapliczki. Nieliczne dzieła przetrwały w kościołach. Po wojnie muzea nie były zainteresowane rzeźbami lokalnych twórców, wiele przepadało. Stąd ogromna wartość wydanego właśnie albumu!

Autor: Daina Kolbuszewska

 

komentarze (Aby komentować musisz być zarejestrowanym użytkownikiem - zarejestruj się lub zaloguj)

Krupa u podstaw

19
Wtorek
Czerwiec 2018
Gerwazego
Protazego
Sylwii
Czerwiec, 2018
PnWtŚrCzPtSN
28293031123
45678910
11121314151617
18192021222324
2526272829301

poprzedni dzisiaj następny

projekt i realizacja Media Designers dla KsyKsy copyrights 2014-2018 Kultura u podstaw, portal finansowany ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego