facebookg+twitteryoutubesoundcloudrsskalendarzjęzyk polskijęzyk angielski

publikuj na facebooku wykop todrukuj« Po co nam poezja

opublikowane przez: Redakcja, z dnia 13.05.2016, 11:23

W naszym cyklu znawcy poezji i wydawcy polecają wiersze wielkopolskich poetów, a wielkopolscy poeci - swoje ulubione wiersze. Tym razem wiersz "W odniesieniu do tonącego okrętu" poznańskiego poety Marcina Czerkasowa* poleca Marcin Jaworski**. Tytuł cyklu pochodzi z wiersza Wisławy Szymborskiej.

Marcin Czerkasow
W odniesieniu do tonącego okrętu

Codziennie jeżdżę do portu, gdzie przesiaduję w cieniu latarni.
Temperatury są teraz naprawdę nieznośne,
dlatego od czasu do czasu rzucam się do wody
i poluję na ośmiornice.

Próbowałem pisać książki o dziwkach i pijanych
treserach zwierząt, lecz pewnego razu jakiś
stuknięty Korsykanin podpalił mój dom
i wszystkie notatki diabli wzięli.

Mimo to, świat jest nadal moją ostrogą, a język
tańcem możliwości. Poza tym zawsze
starałem się mówić prawdę.
Głupio wyszło, że sądziliście inaczej.

Marcin Jaworski: Przy lekturze wierszy Marcina Czerkasowa mam niejasne skojarzenia literackie, może John Ashbery w przekładzie i z komentarzem Andrzeja Sosnowskiego, niemalże Leśmianowskie, symbolistyczne, traktowanie rytmu, muzyki wiersza oraz powidok wyrazistych surrealistycznych obrazów. Ale to nieprzekonujące. Inne skojarzenia – obrazki z filmów przygodowych i sensacyjnych, klatki z komiksów, kadry z teledysków, klisze i konwencje popkultury. Ale to też za mało. Jako czytelnik czuję się niepewnie i dobrze mi z tym.

Utwory Czerkasowa wchodzą w niebezpieczne związki z kodem współczesności, językiem mediów elektronicznych, korporacji, pijaru, marketingu, popu, polityki… Opisany takim językiem świat okazuje się bliski apokalipsy. Na szczęście jest inny język. Jak w wierszu W odniesieniu do tonącego okrętu. Tytułowy topos jest stary jak retoryka, o tonącym okręcie ojczyzny grzmiał Piotr Skarga. Dziś też słyszymy z różnych stron, że ojczyzna w potrzebie, choć do starych metafor jakoś nikt nie ma głowy. Oczywiście, pod „stukniętego Korsykanina” możemy podstawić jakiegoś polityka, a podpalony dom rozumieć jako Polskę (jak chcieli Władysław Broniewski, a ostatnio Szczepan Kopyt), ale nie idźmy na łatwiznę. Dotykają nas bowiem różne dramaty. Poza tym to nie dramat w tym wierszu jest najważniejszy, ale sposób, w jaki na niego odpowiadamy.

Ani świat, ani język nie są oczywiste, czarno-białe, łatwe do odczytania jak wmawiają nam reklamy, przemówienia i kazania. Świat jest ostrogą (filozofowi, autor jest z wykształcenia filozofem, mógłby przyjść do głowy Derrida czytający Nietzschego) – zachętą, ponagleniem, ale i bólem i opresją. Język jest „tańcem możliwości” – uwodzeniem, zabawą, ale i niejednoznaczną otwartością, wyzwaniem. A to, co wydawało się bez związku z życiem i bez wpływu na rzeczywistość, oraz to, co komplikuje nasze poglądy i wytrąca nas z komfortu – jak poezja – okazuje się nagle ważne, najważniejsze. „Głupio wyszło, że sądziliście inaczej”.

Wiersz pochodzi z drugiej książki poetyckiej Marcina Czerkasowa „Przede wszystkim zniszczenia”, Poznań 2014. Stopka redakcyjna odsyła do sieci: tu, hasło: Maelstrom, gdzie znaleźć można klipy do wierszy. Warto także zwrócić uwagę na film pokazujący, jak autor oprawia pojedynczy egzemplarz: tu, który możemy zamówić na stronie prowadzonego przez niego Disastra Publishing: tu

Pomysł cyklu: Daina Kolbuszewska
Front foto: Cezary Ostrowski

*Marcin Czerkasow – autor książek „Fałszywe zaproszenia” (WBPiCAK 2008) oraz „Przede wszystkim zniszczenia” (Disastra Publishing 2014). Jego teksty krytyczne, szkice i wiersze ukazywały się na łamach takich periodyków, jak: „FA-art”, „Pro Arte”, „Topos”, „Akant”, „Arte-Fakt”, „Nowy Wiek”, „Portret”, „Witryna Czasopism”, „Odra”, „Obieg”, „Magazyn Punkt” (Galeria Miejska Arsenał, Poznań) oraz Dwutygodnik.com. W latach 2005-2007 redagował zin literacki „Blitz”. Założyciel oficyny wydawniczej Disastra Publishing. Mieszka w Poznaniu.

**Marcin Jaworski – polonista, autor książki „Rewersy nowoczesności. Klasycyzm i romantyzm w poezji oraz krytyce powojennej” (2009), adiunkt w Zakładzie Poetyki i Krytyki Literackiej na Uniwersytecie im. Adam Mickiewicza w Poznaniu, współredaktor „Poznańskich Studiów Polonistycznych. Serii Literackiej”, kieruje specjalizacją artystycznoliteracką, sekretarz Poznańskiej Nagrody Literackiej, stale współpracuje z Centrum Kultury „Zamek”, m.in. jako kurator Festiwalu Fabuły.

 

komentarze (Aby komentować musisz być zarejestrowanym użytkownikiem - zarejestruj się lub zaloguj)

chmura tagów

#Jaworski #Poezja

Krupa u podstaw

11
Poniedziałek
Grudzień 2017
Biny
Damazego
Waldemara
Grudzień, 2017
PnWtŚrCzPtSN
27282930123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

poprzedni dzisiaj następny

projekt i realizacja Media Designers dla KsyKsy copyrights 2014-2017 Kultura u podstaw, portal finansowany ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego