facebooktwitteryoutubesoundcloudrsskalendarzjęzyk polskijęzyk angielski

publikuj na facebooku wykop tomapalinkdrukuj« Mielżyński, jaki był?

data wydarzenia: od 17.12.2017 do 17.02.2018 opublikowane przez: , z dnia 16.12.2017, 09:48

Należy do postaci, o których niewiele wiemy. A niewątpliwie zasłużył na pamięć – mówi Ewa Siejkowska-Askutja, należąca do grupy kuratorów wystawy "Seweryn Mielżyński (1804-1872). Dobrze zasłużonemu w hołdzie" w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Ekspozycja zostanie otwarta 17 grudnia. Tego dnia minie 145. rocznica śmierci Mielżyńskiego.

Ma swoją ulicę w Poznaniu, kojarzony jest głównie z Poznańskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk. Seweryn Mielżyński jako kolekcjoner sztuki i artysta - to wciąż nie do końca odkryty rozdział jego życia, który kuratorzy wystawy Tadeusz Grabski, Agnieszka Murawska i Ewa Siejkowska-Askutja starają się przybliżyć. Bogata działalność Mielżyńskiego została przez nich przywołana i pokazana poprzez różnorodne zabytki, liczne dzieła sztuki zwłaszcza malarskiej, w tym po raz pierwszy - w znacznej liczbie prezentowane są prace samego Mielżyńskiego. Wystawa, która została zapowiedziana podczas piątkowej konferencji prasowej, dzieli się na dwie części - „Vitae” i „Opus”. Ukazuje dokonania Seweryna Mielżyńskiego i trwałe rezultaty jego dalekosiężnych planów.
Seweryn Mielżyński był człowiekiem o barwnym życiorysie. Urodził się w 1804 r. w Poznaniu, dzieciństwo spędził w rodzinnym Miłosławiu. Kształcił się w gimnazjum w Berlinie, w Genewie studiował m.in. malarstwo. Uczestniczył w powstaniu listopadowym (stracił wówczas brata Ignacego), a po jego upadku przebywał do 1842 roku na emigracji. Po powrocie do Polski osiadł w Miłosławiu. W roku 1842 poślubił Franciszkę Wilkszycką h. Nałęcz (1805-1874), nie miał dzieci.
Zaangażował się w działalność społeczną i konspiracyjną (aresztowany - uniknął skazania). Należał do grupy założycieli poznańskiego Bazaru. W okresie Wiosny Ludów 1848 r. wszedł w skład Wydziału Wojennego Komitetu Narodowego, wspierał też organizowanie oddziałów powstańczych. Działał potem w Lidze Polskiej i posłował na sejm pruski (1858-61).

Kiedy po powstaniu styczniowym zrezygnował z polityki, zaangażował się w działalność Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, w latach 1865-72 był jego honorowym prezesem. Zabezpieczył byt towarzystwa poprzez zakup gruntu pod budowę gmachu muzeum i ustanowienie rocznej renty na jego rzecz.
Muzeum Starożytności Polskich i Słowiańskich w Wielkim Księstwie Poznańskim powołano przy Towarzystwie Przyjaciół Nauk w 1857 r. Do zbiorów trafiły m.in. znaleziska z wykopalisk archeologicznych z Pałczyna k. Miłosławia, darowane przez Mielżyńskiego, następnie zabytki archeologiczne z Pompejów i Herkulanum, które nabył specjalnie dla muzeum. W 1870 r. Seweryn zakupił od Edwarda Rastawieckiego interesującą kolekcję malarstwa polskiego i grafiki. Krótko po tym zdecydował się przekazać PTPN prywatną galerię miłosławską, około 168 obrazów malarstwa europejskiego oraz kolekcję po Rastawieckim. Najwartościowsze obrazy zginęły w czasie II wojny światowej.
Pod koniec życia Mielżyński założył Towarzystwo Oświaty Ludowej. Zmarł w 1872 r. w Miłosławiu, pochowany został w kaplicy na miejscowym cmentarzu.

Seweryn Mielżyński miał dwie wielkie pasje – sztukę i politykę. - Chcemy go pokazać nie tylko jako mecenasa sztuki i kolekcjonera, ale też jako artystę. Zajmował się z powodzeniem malarstwem, osiągając najlepsze rezultaty jako pejzażysta. Podejmował również tematy religijne. W kościele parafialnym w Miłosławiu zachowały się cztery jego obrazy - „Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny” w ołtarzu głównym i trzy inne w ołtarzu bocznym – mówi Ewa Siejkowska-Askutja. Z kościoła w miejscowości Orle koło Bydgoszczy organizatorom wystawy udało się wypożyczyć „Madonnę z Dzieciątkiem” Mielżyńskiego.
Seweryn Mielżyński dał się także poznać jako architekt rozbudowując własny pałac, dodając do niego galerię obrazów, wznosząc zameczek myśliwski. Zaprojektował i zbudował dzwonnicę kościelną i pomnik zwycięskiej bitwy miłosławskiej z 1848 r. Mieszkańcom miasta wzniósł szkołę, a pracownikom swojego majątku domostwa. Jemu zawdzięczamy kaplicę grobową, swoisty pomnik gen. Jana Henryka Dąbrowskiego w Winnej
Górze.
Pałac Mielżyńskich w Miłosławiu był za czasów Seweryna Mielżyńskiego ważnym ośrodkiem literatury, muzyki i sztuki, łączącym artystów polskich z wszystkich trzech zaborów. Mielżyński przyjaźnił się z Józefem Kraszewskim, Teofilem Lenartowiczem, Narcyzą Żmichowską. Korespondował z Cyprianem Norwidem. - Z Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie udało nam się wypożyczyć album Lenartowicza „Umarli i żywi”, w którym znalazły się m.in. zdjęcia Mielżyńskich i Miłosławia, te ostatnie wykonane przez samego Mielżyńskiego, który interesował się nowym wynalazkiem, jakim była fotografia. Dzieła z albumu zostaną pokazane także w wersji elektronicznej – opowiada Siejkowska-Askutja. Pałac stał się także silnym ogniwem w niepodległościowej konspiracji, a jego właściciele nie odmawiali sił i środków służących odrodzeniu państwa, z biegiem czasu upatrując większej w tym względzie skuteczności w działalności organicznikowskiej.
Wiosną 2018 roku, kiedy Miłosław będzie świętować rocznicę zwycięskiej bitwy, stoczonej na terenie miasta w 1848 r., zostanie tam pokazana część wystawy o Sewerynie Mielżyńskim.

Autor: Daina Kolbuszewska
Zdjęcie: „Autoportret” Seweryna Mielżyńskiego/materiały organizatora

Wystawa w MNP potrwa od 17 grudnia do 18 lutego 2018 r.
 

komentarze (Aby komentować musisz być zarejestrowanym użytkownikiem - zarejestruj się lub zaloguj)

Krupa u podstaw

19
Wtorek
Czerwiec 2018
Gerwazego
Protazego
Sylwii
Czerwiec, 2018
PnWtŚrCzPtSN
28293031123
45678910
11121314151617
18192021222324
2526272829301

poprzedni dzisiaj następny

projekt i realizacja Media Designers dla KsyKsy copyrights 2014-2018 Kultura u podstaw, portal finansowany ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego